ترامادول چیست؟ عوارض، خطر تشنج و ترک ترامادول
انتشار: ۲ مهر ۱۴۰۵، بهروزرسانی: ۲ مهر ۱۴۰۵، در انتظار بازبینی پزشک
خلاصه در یک نگاه
ترامادول مسکنی از خانوادهٔ مواد افیونی است که برای دردهای شدید و کوتاهمدت تجویز میشود و میتواند وابستگی بیاورد. مهمترین خطر آن در ایران تشنج است: در یک مطالعه ۲۱٫۹ درصد بیمارانی که اولین تشنج زندگیشان را داشتند، بهتازگی ترامادول مصرف کرده بودند. ترامادول را نباید ناگهان قطع کرد؛ پزشک مقدارش را بهتدریج کم میکند.
فهرست مطالب
ترامادول چیست؟
ترامادول مسکنی از خانوادهٔ مواد افیونی است. قرصهای معمولی آن برای درمان کوتاهمدت دردهای شدید تجویز میشوند، یعنی دردی که ناگهان شروع شده، علت مشخصی دارد و با درمان آن علت از بین میرود.[۱] مثل بقیهٔ مواد افیونی، ترامادول میتواند بهخصوص با مصرف طولانی وابستگی بیاورد.[۱]
عددی که روی بستهٔ ترامادول میبینید (مثل ۱۰۰ یا ۲۲۵) مقدار دارو در هر قرص را نشان میدهد. هرچه مقدار مصرف بالاتر برود، خطر عوارض جدی بیشتر میشود؛ در مطالعهای روی بیماران مسموم با ترامادول در ایران، مصرف بیش از ۱٬۰۰۰ میلیگرم با عوارض شدید همراه بود.[۲]خطر تشنج با ترامادول
تشنج از عوارض جدی ترامادول است.[۱] دو مطالعه از ایران این خطر را روشنتر نشان میدهند:
- در اورژانس یک بیمارستان، ۲۱٫۹ درصد بیمارانی که برای اولین بار در زندگی تشنج کرده بودند بهتازگی ترامادول مصرف کرده بودند. بیشتر این تشنجها در ۶ ساعت اول بعد از مصرف و در ۱۰ روز اول شروع مصرف رخ داده بود، و مقدارهای پایینتر هم تشنج ایجاد کرده بودند.[۳]
- در یک مرکز مسمومیت در شمالغرب ایران، شایعترین عوارض مسمومیت با ترامادول فشار خون بالا (۳۸٫۴ درصد)، تپش قلب (۲۴٫۸ درصد) و تشنج (۱۴٫۵ درصد) بود.[۲]
اگر کسی بعد از مصرف ترامادول تشنج کرد، بیهوش شد یا بهسختی نفس میکشد، فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید.
عوارض ترامادول
عوارض رایج ترامادول که اگر شدید یا ماندگار شد باید به پزشک بگویید: خوابآلودگی، سردرد، عصبی بودن، لرزش بخشی از بدن، تغییرات خلق، سوزش سر دل و خشکی دهان.[۱]
ترامادول، بهخصوص در ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول درمان و هر بار که مقدارش بالا میرود، ممکن است مشکلات تنفسی جدی ایجاد کند.[۱] مصرف الکل، داروهای الکلدار یا مواد دیگر در دورهٔ مصرف ترامادول خطر این عوارض تهدیدکننده را بیشتر میکند.[۱]
ترامادولیها را چطور بشناسیم؟
اگر نگران مصرف ترامادول در یکی از اعضای خانواده هستید، بعضی نشانهها همان عوارض خود داروست: خوابآلودگی، عصبی بودن، لرزش، تغییرات ناگهانی خلق و خشکی دهان.[۱] وقتی مصرف ناگهان قطع شود هم علائمی مثل بیقراری، حملهٔ هراس، تعریق، بیخوابی، آبریزش بینی، لرز، تهوع و اسهال ظاهر میشود.[۱]
هیچکدام از این نشانهها بهتنهایی چیزی را ثابت نمیکند. بهتر است به جای بازجویی، با او حرف بزنید و از یک مشاور یا کلینیک کمک بگیرید. در راهنمای نشانههای مصرف مواد بیشتر نوشتهایم.
ترک ترامادول
ترامادول را بدون صحبت با پزشک قطع نکنید. پزشک معمولاً مقدار آن را بهتدریج کم میکند.[۱] قطع ناگهانی میتواند به علائم ترک برسد، از جمله عصبی بودن، هراس، تعریق، بیخوابی، درد، لرز، تهوع، لرزش بدن، اسهال و بهندرت توهم.[۱]
در مطالعهٔ مسمومیتهای ایران، کسانی که در حال ترک مواد بودند بیشتر دچار عوارض شدید مسمومیت با ترامادول شده بودند.[۲] اگر برای کنار آمدن با خماری سراغ ترامادول رفتهاید، بهجای آن با یک کلینیک تماس بگیرید.
برای وابستگی به مواد افیونی، از جمله ترامادول، کلینیکهای سرپایی درمان دارویی زیر نظر پزشک دارند.
پرسشهای رایج
ترامادول اعتیاد دارد؟
بله. ترامادول از خانوادهٔ مواد افیونی است و بهخصوص با مصرف طولانی میتواند وابستگی بیاورد.
ترامادول ۲۲۵ یعنی چه؟
عدد روی بسته مقدار دارو در هر قرص را نشان میدهد. هرچه مقدار مصرف بالاتر برود خطر عوارض جدی بیشتر میشود؛ در مطالعهای در ایران مصرف بیش از ۱٬۰۰۰ میلیگرم با عوارض شدید مسمومیت همراه بود.
ترامادول تشنج میآورد؟
بله. تشنج از عوارض جدی ترامادول است و در مطالعهای در ایران حتی مقدارهای پایینتر هم تشنج ایجاد کرده بودند. بیشتر تشنجها در ۶ ساعت اول بعد از مصرف رخ داده بود.
ترامادول را چطور ترک کنیم؟
بدون صحبت با پزشک قطعش نکنید. پزشک معمولاً مقدار را بهتدریج کم میکند تا علائم ترک شدید نشود.
کلینیک ترک اعتیاد نزدیک خود را پیدا کنید
راهنماهای مرتبط
- از کجا بفهمیم همسر یا فرزندمان مواد مصرف میکند؟ نشانهها و قدم بعدی
نشانههای رایج مصرف مواد و اعتیاد، نشانههای مصرف مواد افیونی و شیشه، معنای مصرف متادون در همسر، چطور حرف بزنیم و چه وقت باید فوراً با اورژانس تماس گرفت.
- ترک اعتیاد در منزل: کی شدنی است و کی خطرناک؟
ترک اعتیاد در خانه برای کدام مواد با کمک پزشک شدنی است، چرا ترک الکل و قرص آرامبخش در خانه خطرناک است، ترک شیشه در منزل و چرا «سریعترین روش» پرخطرترین است.
- متادون چیست؟ قرص و شربت متادون، کاربرد و خطرهای مهم
متادون چطور در درمان اعتیاد به مواد افیونی کار میکند، فرق قرص و شربت، مقایسه با تریاک و شربت اپیوم، خطرهای مهم و نشانههای مسمومیت؛ با منبع.
منابع
- [۱] Tramadol: MedlinePlus Drug Information، U.S. National Library of Medicine (MedlinePlus)
- [۲] Severe complications of tramadol overdose in Iran، Epidemiology and Health، ۲۰۱۹
- [۳] Prevalence of Tramadol Consumption in First Seizure Patients; a One-Year Cross-sectional Study، Emergency (Tehran)، ۲۰۱۵