ترک اعتیاد در منزل: کی شدنی است و کی خطرناک؟
انتشار: ۲ مهر ۱۴۰۵، بهروزرسانی: ۲ مهر ۱۴۰۵، در انتظار بازبینی پزشک
خلاصه در یک نگاه
ترک مواد افیونی در خانه با برنامهٔ پزشک و حمایت خانواده شدنی است، اما منابع پزشکی آن را روشی سخت میدانند که باید بسیار آهسته انجام شود. ترک الکل و قرصهای آرامبخش در خانه و بدون پزشک میتواند به تشنج و مرگ برسد. «سریعترین روش» هم پرخطرترین است: راهنمای NICE سمزدایی فوقسریع زیر بیهوشی را مجاز نمیداند.
فهرست مطالب
ترک اعتیاد در منزل شدنی است؟
برای بعضی مواد، بله، به شرط اینکه پزشک برنامه را بچیند. کتابخانهٔ ملی پزشکی آمریکا سه جا را برای گذراندن دورهٔ ترک مواد افیونی نام میبرد: خانه با دارو و حمایت قوی اطرافیان، مراکز سمزدایی، و بیمارستان برای علائم شدید. همین منبع ترک در خانه را روشی سخت میداند که باید بسیار آهسته انجام شود.[۱]
در یک کارآزمایی بالینی در بریتانیا، از بیمارانی که ترک مواد افیونی را بهصورت بستری انجام دادند ۵۱٫۴ درصد و از بیماران سرپایی ۳۶٫۴ درصد دوره را کامل کردند؛ این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود.[۴] یعنی ترک سرپایی زیر نظر پزشک گزینهٔ واقعی است، اما کامل کردنش آسان نیست.
ترک در خانه برای هر ماده، در یک جدول
| ماده | ترک در خانه | دلیل |
|---|---|---|
| مواد افیونی (تریاک، هروئین، متادون، ترامادول) | با برنامهٔ کلینیک و آهسته | سخت است اما علائمش معمولاً جان را تهدید نمیکند[۱] |
| الکل | نه؛ زیر نظر پزشک | ممکن است بهسرعت تهدیدکنندهٔ زندگی شود[۲] |
| قرصهای آرامبخش بنزودیازپین | نه؛ کاهش تدریجی با پزشک | قطع ناگهانی ممکن است به تشنج برسد[۵] |
| شیشه | شدنی، همراه مشاوره | هیچ دارویی برایش تأیید نشده و درمانش رفتاری است[۷] |
چه چیزهایی را نباید در خانه و بدون پزشک ترک کرد؟
اولی الکل است. ترک الکل میتواند بهسرعت تهدیدکنندهٔ زندگی شود.[۲] شدیدترین حالتش، هذیان ناشی از ترک الکل (دلیریوم ترمنس)، معمولاً ۴۸ تا ۹۶ ساعت بعد از آخرین نوشیدن شروع میشود و ممکن است تا ۷ تا ۱۰ روز بعد هم پیش بیاید.[۳] اگر تشنج، تب، گیجی شدید، توهم یا ضربان نامنظم قلب دیدید، فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید.[۲]
دومی قرصهای آرامبخش خانوادهٔ بنزودیازپین است. قطع ناگهانی یا کم کردن سریع این قرصها (مثل آلپرازولام، کلونازپام یا لورازپام) میتواند به تشنج و واکنشهای تهدیدکنندهٔ زندگی برسد.[۵]
سومی مصرف همزمان چند ماده است. اگر فرد هم به مواد افیونی و هم به الکل وابسته است، راهنمای NICE میگوید در درمان سرپایی اول باید ترک الکل انجام شود و بعد ترک مواد افیونی.[۶] این برنامه را فقط پزشک میتواند بچیند.
«سریعترین روش ترک» چرا خطرناک است؟
عبارت «بهترین و سریعترین روش ترک اعتیاد در منزل» زیاد جستوجو میشود، اما در ترک مواد، سریعترین روش معمولاً خطرناکترین است. راهنمای NICE میگوید سمزدایی فوقسریع زیر بیهوشی کامل یا آرامبخشی سنگین نباید پیشنهاد شود، چون خطر عوارض جدی و حتی مرگ دارد. روشهای سریعی هم که علائم ترک را با دارو یکباره بیرون میکشند بهطور معمول توصیه نمیشوند.[۶]
ترک مواد افیونی در خانه با کمک کلینیک
برای تریاک، شیره، هروئین، متادون یا ترامادول، راه امنتر این است که ترک در خانه اتفاق بیفتد اما برنامهاش را کلینیک سرپایی بچیند:
- طبق راهنمای NICE، متادون یا بوپرنورفین داروهای خط اول سمزداییاند و دورهٔ سمزدایی سرپایی معمولاً تا ۱۲ هفته طول میکشد.[۶]
- پزشک برای علائمی مثل اضطراب، دردهای عضلانی، اسهال و بیخوابی هم دارو دارد.[۱]
- در طول ترک، غذای متعادل، آب کافی، بهداشت خواب و فعالیت بدنی منظم توصیه شده است.[۶]
علائم ترک و مدت آن را در راهنمای بیخوابی و خماری ترک متادون مفصل نوشتهایم.
ترک شیشه در خانه
سازمان غذا و داروی آمریکا هیچ دارویی را برای درمان اعتیاد به شیشه (متآمفتامین) تأیید نکرده است، اما درمانهای رفتاری مؤثرند.[۷] علائم ترک شیشه معمولاً ۲ تا ۳ روز بعد از آخرین مصرف به اوج میرسد و ممکن است تا یک هفته بماند: افسردگی، اضطراب، تحریکپذیری، درد، مشکلات خواب، وسوسه و تمرکز کم. بعد از این دوره هم ممکن است خلق پایین، اضطراب و وسوسه تا چند ماه ادامه داشته باشد.[۷]
مؤثرترین درمان شناختهشده برای شیشه، روشی رفتاری است که به فرد برای مصرف نکردن و ماندن در درمان پاداشهای کوچک و ملموس میدهد. درمان شناختیرفتاری، گروههای حمایتی و مصاحبهٔ انگیزشی هم از روشهای مبتنی بر شواهدند.[۷] این درمانها را در مراکز مشاوره و کلینیکها میشود پیدا کرد.
اگر فرد در دورهٔ ترک از خودکشی حرف زد یا رفتار خطرناک داشت، با ۱۲۳ یا ۱۱۵ تماس بگیرید.
نقش خانواده
همان منبعی که ترک در خانه را ممکن میداند، شرطش را «حمایت قوی اطرافیان» میگذارد.[۱] حمایت یعنی در دسترس بودن، همراهی در مراجعه به کلینیک و دور نگه داشتن الکل و داروهای آرامبخش از خانه در این دوره.
بعد از ترک، بیشترین خطر
بعد از سمزدایی از مواد افیونی، بدن تحملش را از دست میدهد. اگر فرد دوباره مصرف کند، خطر مسمومیت و مرگ بیشتر میشود، بهخصوص اگر الکل یا قرص آرامبخش هم در کار باشد.[۶] نشانههای مسمومیت را در صفحهٔ کمک فوری ببینید و به همهٔ اعضای خانواده بگویید.
پرسشهای رایج
ترک اعتیاد در خانه چند روز طول میکشد؟
برای مواد افیونی، طبق راهنمای NICE، دورهٔ سمزدایی سرپایی معمولاً تا ۱۲ هفته است. علائم ترک شیشه معمولاً ۲ تا ۳ روز بعد از آخرین مصرف به اوج میرسد و ممکن است تا یک هفته بماند، اما وسوسه و خلق پایین تا چند ماه ادامه مییابد.
ترک الکل در خانه خطر دارد؟
بله. ترک الکل میتواند بهسرعت تهدیدکنندهٔ زندگی شود و شدیدترین حالتش، دلیریوم ترمنس، معمولاً ۴۸ تا ۹۶ ساعت بعد از آخرین نوشیدن شروع میشود. ترک الکل باید زیر نظر پزشک باشد.
ترک یکروزه یا ترک با بیهوشی امن است؟
راهنمای NICE میگوید سمزدایی فوقسریع زیر بیهوشی کامل یا آرامبخشی سنگین نباید پیشنهاد شود، چون خطر عوارض جدی و حتی مرگ دارد.
برای ترک شیشه دارو هست؟
سازمان غذا و داروی آمریکا هیچ دارویی را برای درمان اعتیاد به شیشه تأیید نکرده است. درمانهای رفتاری، مثل مدیریت پاداش و درمان شناختیرفتاری، مؤثرترین روشهای شناختهشدهاند.
برای ترک در خانه، کلینیک سرپایی نزدیک خود را پیدا کنید
راهنماهای مرتبط
- مراحل ترک اعتیاد: از آمادگی تا سمزدایی و پیشگیری از بازگشت
سه مرحلهٔ ترک اعتیاد، سمزدایی کجا و چقدر طول میکشد، چرا ترک یکروزه و ترک با بیهوشی توصیه نمیشود و بعد از سمزدایی چه درمانهایی لازم است؛ با منابع معتبر.
- ترک الکل چند روز طول میکشد؟ علائم، خطرها و ترک امن
علائم ترک الکل از کی شروع میشود و تا کی ادامه دارد، دلیریوم ترمنس چیست، چه وقت باید فوراً به اورژانس رفت و چرا ترک الکل باید زیر نظر پزشک باشد.
- ترک شیشه: علائم، مدت، درمانهای مؤثر و ترک در خانه
آیا ترک شیشه دارو دارد، علائم ترک متآمفتامین چند روز طول میکشد، کدام درمانهای رفتاری طبق NIDA مؤثرند و ترک شیشه در خانه را چطور امنتر کنیم.
منابع
- [۱] Opiate and opioid withdrawal، U.S. National Library of Medicine (MedlinePlus)
- [۲] Alcohol withdrawal، U.S. National Library of Medicine (MedlinePlus)
- [۳] Delirium tremens، U.S. National Library of Medicine (MedlinePlus)
- [۴] Outpatient versus inpatient opioid detoxification: a randomized controlled trial (Day & Strang)، Journal of Substance Abuse Treatment، ۲۰۱۱
- [۵] FDA requiring Boxed Warning updated to improve safe use of benzodiazepine drug class، U.S. Food and Drug Administration، ۲۰۲۰
- [۶] Drug misuse in over 16s: opioid detoxification (CG52), Recommendations، National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
- [۷] Methamphetamine research report: What treatments are effective for people who misuse methamphetamine?، National Institute on Drug Abuse (NIDA)