عوارض متادون: عوارض جنسی در مردان، عوارض جدی و راه کنترل
انتشار: ۲ مهر ۱۴۰۵، بهروزرسانی: ۲ مهر ۱۴۰۵، در انتظار بازبینی پزشک
خلاصه در یک نگاه
عوارض رایج متادون سردرد، تهوع، تعریق و مشکلات جنسی است. در یک فراتحلیل حدود ۵۲ درصد مردانی که متادون مصرف میکردند اختلال جنسی داشتند، بیشتر از مصرفکنندگان بوپرنورفین؛ اما در مطالعهای در ایران عملکرد جنسی بعد از شروع درمان در هر سه گروه دارویی بهتر شد. تنفس کند، تپش قلب و غش از عوارض جدیاند که باید فوراً به پزشک گفت.
فهرست مطالب
عوارض رایج متادون
کتابخانهٔ ملی پزشکی آمریکا اینها را عوارض رایج متادون میداند که اگر شدید شد یا از بین نرفت باید به پزشک گفت:[۱]
- سردرد
- حالت تهوع و استفراغ
- تعریق
- کاهش میل جنسی و مشکل در نعوظ
اگر عارضهای شدید یا ماندگار بود، به پزشک بگویید. تنظیم مقدار دارو فقط کار پزشک است؛ خودتان آن را کم یا زیاد نکنید.[۱]
عوارض قرص متادون برای مردان
عارضهای که مردان بیشتر از همه دربارهٔ آن میپرسند، مشکلات جنسی است. در یک فراتحلیل که ۱۶ مطالعه با ۱٬۵۷۰ شرکتکننده را بررسی کرد، حدود ۵۲ درصد مردانی که متادون مصرف میکردند اختلال جنسی داشتند و این شیوع از مصرفکنندگان بوپرنورفین بیشتر بود.[۲] یک فراتحلیل جدیدتر هم نشان داد مردانی که درمان نگهدارنده با متادون میگیرند در میل جنسی، رضایت از رابطه و نمرهٔ کلی پرسشنامهٔ عملکرد جنسی نمرهٔ پایینتری از گروه مقایسه دارند.[۳]
تصویر اما یکطرفه نیست. در مطالعهای در ایران که متادون، بوپرنورفین و شربت اپیوم را مقایسه کرد، عملکرد جنسی بیماران در هر سه گروه بعد از شروع درمان جایگزین بهتر شد و بین سه دارو تفاوتی دیده نشد.[۴] مصرف مواد پیش از درمان هم با مشکلات جنسی همراه است؛ بیشتر مردانی که مواد مصرف میکنند اختلال جنسی دارند.[۳]
اگر با متادون مشکل جنسی دارید، خجالت نکشید و به پزشک کلینیک بگویید. نویسندگان فراتحلیل اول پیشنهاد کردهاند این بیماران دربارهٔ تغییر دارو به بوپرنورفین با پزشک صحبت کنند.[۲] دربارهٔ این دارو در راهنمای قرص ب۲ نوشتهایم.
عوارض جدی که باید فوراً به پزشک بگویید
اگر یکی از اینها را داشتید، فوراً به پزشک خبر دهید یا با اورژانس تماس بگیرید:[۱]
- تنفس کند، مکثهای طولانی بین نفسها یا تنگی نفس
- خروپف غیرعادی یا قطع تنفس در خواب
- تپش قلب، سرگیجه، سبکی سر یا غش
- خوابآلودگی شدید
- تشنج
- کهیر، خارش، سختی بلع یا تورم صورت و گلو
- بیقراری، توهم، تب همراه تعریق و گیجی، ضربان تند و سفتی شدید عضلات
تپش قلب و غش ممکن است نشانهٔ طولانی شدن QT باشد، یک مشکل نادر ریتم قلب که متادون میتواند ایجاد کند.[۱]
چه چیزهایی خطر عوارض را بالا میبرد؟
- ۲۴ تا ۷۲ ساعت اول درمان و هر بار که مقدار دارو بالا میرود.[۱]
- مصرف همزمان الکل، مواد دیگر یا بعضی داروها. همهٔ داروها و مکملهایی را که مصرف میکنید به پزشک و داروساز بگویید.[۱]
- بارداری. نوزادِ مادری که در بارداری مرتب متادون مصرف کرده ممکن است بعد از تولد علائم ترک خطرناک داشته باشد.[۱]
عوارض متادون را با قطع خودسرانه درمان نکنید
قطع ناگهانی متادون علائم ترک میآورد و خودش خطر دارد.[۱] اگر عارضهای آزارتان میدهد، راهحل تنظیم مقدار یا تغییر دارو با پزشک است. دربارهٔ خود متادون در راهنمای متادون و دربارهٔ ترک آن در راهنمای خماری ترک متادون نوشتهایم.
پرسشهای رایج
متادون باعث ناتوانی جنسی میشود؟
کاهش میل جنسی و مشکل نعوظ از عوارض شناختهشدهٔ متادون است و در یک فراتحلیل حدود ۵۲ درصد مردانِ مصرفکننده اختلال جنسی داشتند. به پزشک بگویید؛ تنظیم مقدار یا تغییر دارو ممکن است کمک کند.
عوارض متادون بعد از چه مدت کم میشود؟
منابعی که بررسی کردیم زمان مشخصی نمیدهند. اگر عارضهای شدید است یا از بین نمیرود، باید به پزشک گفت.
خروپف و قطع تنفس در خواب با متادون خطرناک است؟
بله. خروپف غیرعادی یا مکثهای طولانی تنفس در خواب از عوارضی است که باید فوراً به پزشک گفت.
کلینیک ترک اعتیاد نزدیک خود را پیدا کنید
راهنماهای مرتبط
- متادون چیست؟ قرص و شربت متادون، کاربرد و خطرهای مهم
متادون چطور در درمان اعتیاد به مواد افیونی کار میکند، فرق قرص و شربت، مقایسه با تریاک و شربت اپیوم، خطرهای مهم و نشانههای مسمومیت؛ با منبع.
- قرص ب۲ (بوپرنورفین) چیست؟ عوارض، خماری و مقایسه با متادون
قرص ب۲ یا بوپرنورفین چطور در درمان اعتیاد کار میکند، فرقش با متادون، عوارض رایج و کمتر شناختهشده، خماری ب۲ و روش امن قطع آن؛ با منابع معتبر.
- بیخوابی و خماری ترک متادون چند روز است؟ علائم و راههای تسکین
علائم ترک متادون از کی شروع میشود، دورهٔ ترک چقدر طول میکشد، داروی تسکین درد خماری را چه کسی باید تجویز کند و در زمان ترک چه بخوریم؛ با منابع معتبر.
منابع
- [۱] Methadone: MedlinePlus Drug Information، U.S. National Library of Medicine (MedlinePlus)، ۲۰۲۵
- [۲] The prevalence of sexual dysfunction among male patients on methadone and buprenorphine treatments: a meta-analysis study، Journal of Sexual Medicine، ۲۰۱۴
- [۳] Effect of methadone maintenance therapy on sexual disorders in males: a systematic review and meta-analysis، Sexual Medicine Reviews، ۲۰۲۴
- [۴] Comparing the Effects of Methadone, Buprenorphine, and Opium Tincture Maintenance Therapy on Sexual Function، Addiction & Health، ۲۰۱۹