کمپ اجباری ترک اعتیاد: قانون چه میگوید و مسیر درست کدام است؟
انتشار: ۲ مهر ۱۴۰۵، بهروزرسانی: ۲ مهر ۱۴۰۵، در انتظار بازبینی پزشک
خلاصه در یک نگاه
طبق مادهٔ ۱۶ قانون مبارزه با مواد مخدر، نگهداشتن اجباری فقط با دستور مقام قضایی، برای یک تا سه ماه و در مراکز دولتی و مجاز انجام میشود. آییننامهٔ مراکز درمان، کمپها را مراکز «داوطلبانه» تعریف میکند. کسی که خودش برای درمان به مرکز مجاز برود و گواهی درمان بگیرد، طبق مادهٔ ۱۵ از تعقیب کیفری معاف است.
فهرست مطالب
کمپ اجباری در قانون یعنی چه؟
در قانون مبارزه با مواد مخدر، نگهداشتن اجباری فرد در مرکز درمان فقط در یک حالت آمده است. طبق مادهٔ ۱۶، کسی که گواهی درمان ندارد و «متجاهر به اعتیاد» است، با دستور مقام قضایی برای یک تا سه ماه در مراکز دولتی و مجاز درمان و کاهش آسیب نگهداری میشود.[۱] این مدت به درخواست مرکز میتواند یک دورهٔ سهماهه دیگر تمدید شود.[۱]
سه نکته در همین ماده مهم است:
- تصمیم با مقام قضایی است، نه با خانواده یا مرکز درمان.
- محل نگهداری، مراکز دولتی و مجاز است.
- ماده دربارهٔ کسانی است که «متجاهر به اعتیاد» باشند. اینکه وضعیت عزیز شما شامل این ماده میشود یا نه، سؤالی حقوقی است که باید از دادسرای محل یا یک مشاور حقوقی پرسید.
کمپهای معمولی اجباری نیستند
آییننامهٔ مراکز درمان اعتیاد، کمپها را «مرکز اقامتی میانمدت» مینامد و آنها را مراکزی تعریف میکند که «بهصورت اقامتی داوطلبانه» و برای یک تا سه ماه کار میکنند.[۲] یعنی پذیرش در کمپ، طبق تعریف خود آییننامه، با رضایت فرد است.
اگر مرکزی پیشنهاد کرد عزیزتان را بدون رضایت خودش و بدون دستور قضایی «ببرد»، این مسیری نیست که قانون و آییننامه توصیف کردهاند. پیش از هر تصمیمی، شمارهٔ مجوز مرکز و نهاد صادرکنندهٔ آن را بپرسید.
اگر خودش برای درمان برود چه؟
قانون برای کسی که داوطلبانه درمان را شروع کند مسیر سادهتری گذاشته است. طبق مادهٔ ۱۵، هر فردی که به یکی از مراکز مجاز دولتی، غیردولتی، خصوصی یا سازمانهای مردمنهاد برود و گواهی تحت درمان بگیرد، اگر متجاهر به اعتیاد نباشد، از تعقیب کیفری معاف است.[۱]
این نکته را میشود در گفتوگو با عزیزتان به کار برد: شروع درمان در یک کلینیک سرپایی یا کمپ، علاوه بر خود درمان، از نظر قانونی هم به نفع اوست.
وقتی قاضی درمان را جایگزین تعقیب میکند
طبق تبصرهٔ ۲ مادهٔ ۱۶، مقام قضایی میتواند یک بار تعقیب را برای شش ماه معلق کند و فرد را با گرفتن تأمین و تعهد به ارائهٔ گواهی درمان، به یکی از مراکز مجاز معرفی کند.[۱] این مراکز باید هر ماه گزارش روند درمان را به مقام قضایی بدهند.[۱] کسی که بدون عذر موجه به این تعهد عمل نکند، به حبس از ۹۱ روز تا شش ماه محکوم میشود.[۱]
خانواده چه کار میتواند بکند؟
- با عزیزتان در زمانی آرام حرف بزنید و گزینههای درمان داوطلبانه را کنار هم بگذارید. پیشنهادهایی برای این گفتوگو در راهنمای نشانههای مصرف آمده است.
- اگر خطر فوری وجود دارد، مثلاً خشونت یا خطر برای جان او یا دیگران، با اورژانس اجتماعی ۱۲۳ یا در موارد پزشکی با ۱۱۵ تماس بگیرید.
- برای مشاوره تلفنی با صدای مشاور بهزیستی به شمارهٔ ۱۴۸۰ تماس بگیرید.
- برای مسیر قانونی و مادهٔ ۱۶، با دادسرای محل یا یک وکیل صحبت کنید.
این صفحه مشاورهٔ حقوقی نیست و فقط متن قانون و آییننامه را خلاصه میکند.
پرسشهای رایج
خانواده میتواند کسی را بهزور به کمپ ببرد؟
در قانون، نگهداشتن اجباری فقط با دستور مقام قضایی و در مراکز دولتی و مجاز آمده است. آییننامه هم کمپها را مراکز داوطلبانه تعریف میکند. برای مسیر قانونی با دادسرای محل یا یک وکیل صحبت کنید.
کمپ اجباری چند وقت است؟
طبق مادهٔ ۱۶، یک تا سه ماه، که به درخواست مرکز میتواند یک دورهٔ سهماهه دیگر تمدید شود.
اگر خودش برای درمان برود، مشکل قانونی دارد؟
طبق مادهٔ ۱۵، کسی که به مرکز مجاز برود و گواهی تحت درمان بگیرد، اگر متجاهر به اعتیاد نباشد، از تعقیب کیفری معاف است.
کمپهای دارای نشانی و شمارهٔ تماس را در شهر خود ببینید
راهنماهای مرتبط
- کمپ ترک اعتیاد چند روز است؟ مدت دوره طبق آییننامه
مدت دورهٔ کمپ ترک اعتیاد طبق آییننامهٔ مراکز درمان اعتیاد، کمپ ۶ ماهه و مراکز TC، مدت کمپ اجباری طبق قانون و پرسشهایی که پیش از پذیرش باید پرسید.
- کمپ ترک اعتیاد دولتی رایگان: قانون چه میگوید و از کجا بپرسیم؟
آیا کمپ ترک اعتیاد رایگان یا دولتی وجود دارد، قانون دربارهٔ پوشش هزینهٔ درمان افراد کمبضاعت چه میگوید، مراکز خیریه و بهزیستی و چطور هزینهٔ کمپ خصوصی را بسنجیم.
- از کجا بفهمیم همسر یا فرزندمان مواد مصرف میکند؟ نشانهها و قدم بعدی
نشانههای رایج مصرف مواد و اعتیاد، نشانههای مصرف مواد افیونی و شیشه، معنای مصرف متادون در همسر، چطور حرف بزنیم و چه وقت باید فوراً با اورژانس تماس گرفت.
منابع
- [۱] قانون مبارزه با مواد مخدر (با اصلاحات تا ۱۳۹۶)، مواد ۱۵ و ۱۶، سامانهٔ ملی قوانین و مقررات (qavanin.ir)
- [۲] آییننامهٔ اجرایی مراکز مجاز درمان و کاهش آسیب اعتیاد (تبصرهٔ ۱ مادهٔ ۱۵ قانون مبارزه با مواد مخدر)، مجموعه قوانین (law-ir.ir)